Fotoğraf Günlükleri

IMG_7529-1

2010-09-06T05:03:55+00:00

Isla del Sol – Güneş Adası, Bolivya

Güney Bolivya

Cuzco, Peru

Machu Picchu, Peru

Kağıttan Gemi

kağıttan bir gemi yaptım küçücük
ya 5 öpücük sığar içine
ya 10 öpücük
kız kardeşim
10 öpücük batar bu gemi dedi
sen misin
15 öpücük
anam sakın denize atma dedi
doğru havuza
sen misin
doğru denize,

ama ıslanmasıyla batması bir oldu.

bir gemi daha yaparım ne çıkar
hem bu sefer öpücük yerine
sunturlu birkaç küfür
daha birkaç gemi yaparım
çok şükür…

Bedri Rahmi Eyüboglu

Montana, Bozeman, Yellowstone ve Kainatın En Güzel Birası

2010-09-06T04:59:46+00:00

Üç hafta önce Montana’nın Bozeman şehrine gitmiştim. Sebep Montana Eyalet Üniversitesi’nde gerçekleşecek küçük bir topalntıya katılmak idi. Toplantı sonrasında hemen geri dönmek yerine Bozeman çevresinde ve Yellowstone Ulusal Parkı’nda birkaç gün geçirdik. Daha dönüş yolunda Montana’yı özlemeye başlamıştım.

Nitekim Montana benim çocukluk günlerimden beri özlemi ile yaşadığım Artvin gibi dağlara, derelere, ormanlara, vahşi yaşama ev sahipliği yapan, tatlı insanlarla dolu bir eyaletimiz idi.

Döndüğümden beri hem neresinden başlayacağımı bilemediğim için hem de çok yoğun olduğum için bir türlü Montana gezisi hakkında yazamadım. Bu geceyi bekliyormuş.

Ayrıca bu yazı son zamanlarda epey sıklaşan “meren kardeşimiz artık özet geçsin” serzenişlerine istinaden bol fotoğraflı, az yazılı, kısa cümleli filan formatında olsun. Sonradan gelen ekleme: Elimden geleni yaptım, iyi de başlamıştım aslında ama bu kadar oldu :(

***

Aşağıdaki fotoğrafı yolculuğun ortalarında çekmiştim. Tam da “galiba Montana’da kendimi kaybetmek üzereyim” derken karşıma çıkmış olması çok manidar idi. Montana müthiş bir eyalet. Haritadaki yeri de şurada.

Uçaktan indiğimiz gibi Montana Eyalet Üniversitesi’ne gittik. Aşağıdaki fotoğrafta üniversite kampüsünde yürüyoruz. Sağdan yürüyen kişi Mike, kendisi bir mikrobiyoekolog (mikrobiyal topluluk ekolojisi üzerine çalışan bir biyolog), soldaki de Chris, bilgisayar bilimleri profesörü, epey yetenekli ve kafalı bir istatistiksel analiz ve biyoenformatik insanı (ikisi ile de yürüttüğüm projeler olsa da Mike ile çok daha fazla vakit geçiriyorum). Gitmekte olduğumuz yer ise Mike’ın eski profesörünün ofisi (teorik olarak benim de akademik büyükbabam sayılıyor kendisi).

Yaklaşık 6 saat süren toplantının yarısı üzerinde çalıştığım projenin sonuçlarını göstermek, diğer yarısı ise metagenomics / metatranscriptomics / metaproteomics gibi -hakkında konuşmak için can attığım fakat bir türlü fotoğraf bağlamına oturtamadığım için bu günlükte ele almak istemediğim- konularda ne tür ortak projelere girişebileceğimizi tartışmak amaçlı idi. Bu küçük gruptan karşıda oturan iki kişi kendi alanlarında çok çok kallavi isimler olduklarından toplantı özellikle benim için epey eğitici oldu (aşağıda sunumunu Mac bir bilgisayarda yaptığı için çok sinirli olan ben kişisini net alan derinliğinin dışında görüyorsunuz (hemen önümde de küçük bir hack ile kalemini yanında taşıyan Moleskine defterimi havada asılı şekilde dururken görebilirsiniz)).

Toplantı bittiğinde aslında Montana’daki işimiz de bitmişti. Hemen New Orleans’a dönüp çalışmaya devam edebilirdik. Fakat Montana’ya kadar gitmişken öyle hemen dönmek olmazdı.

Hedefimiz Yellowstone Ulusal Parkı’na gitmek, Bozeman şehrinin içini ve dışını gezmek idi. Zaten Mike doktorasını ve doktora sonrası çalışmalarını Yellowstone Parkı’ndaki mikrop katmanları üzerinde yaptığı için bu bölgeyi avucunun içi gibi biliyordu (onun Yellowstone’daki araştırma sahasının fotoğraflarını çektim, belki o fotoğrafları mikrobiyoloji konusunda yazmak için kullanırım diyerek bu yazıda yer vermeyeyim dedim (kazık kadar adam oldum, çakallıktan vazgeçmiyorum (neyse))).

Toplantıdan sonra herkes aç olduğu için önce bir lokantaya gidildi. Bira olayını kavradığımdan beri (şurada biraz ele almıştım) her gittiğim yerde yerel biraların tadına bakıyorum (bünyem günde bir biradan fazlasını kaldırmadığından her gün sadece bir bira deneyebiliyorum). Montana da çok değişik biralar ile dolu bir memleket. İsimler filan da çok acayip burada. Aşağıdakinin ismi “Dans Eden Alabalık” mesela (bunu seçtiğim menüde “Alabalık Katili” ve “Şişko Lastik” isimli biralar da vardı). Şişenin üzerinde de kocaman bir alabalık ile dans eden bir balıkçı var (“bundan süper Brockfish Mountain filmi çıkar hacı“). Dans Eden Alabalık kesinlikle dünyanın en güzel birası değildi. O sırada bilmediğim şey ise dünyanın en güzel birası ile tanışmama sadece birkaç gün kalmış olduğu idi! (O bira ve ismi … az sonra!).

İlk gece Mike’ın bir arkadaşı olan Clara’nın evine gittik. Ertesi sabah Yellowstone Parkı’na doğru harekete geçmeden Clara ile evinin bahçesine uzun uzun sohbe etme şansım oldu. Yaşını başını almış insanlarla sohbet etmeyi oldum olası zaten çok sevmişimdir ama Clara da ekstra süper bir insan ve üstüne sağlam bir fotoğraf sever çıktı. Bir ara “ver bakayım şu makineni” dedi. Verdim. Çat diye çektiği fotoğrafa bir bakın, şimdi bu tatlı bir insan değilse nedir:

Bozeman ile Yellowstone dolaylarında durduğumuz her bar, her lokanta son derece otantik ve sıra dışıydı. Ayrıca her biri ayı, kurt, vaşak postları, duvarlara monte edilmiş bizon, kanada geyiği, elk, antilop kafaları ile dolu idi. Normalde çok rahatsız olacağımı tahmin ettiğim bu durum bölgeyi tanıdıkça benim için normal ve rahatsız edici olmayan bir hâl aldı. Özet geçen Meren kipini aktifleştirdiğim için ayrıntıya giremiyorum.

Mike’ın köpeği ile beraber kafile toplam 5 kişi idi. Aşağıdaki fotoğrafta sağlı sollu ormanlar, vadinin arasından geçmekte olan dere ile beraber normalde köpeğin yolculuk etmesi için hazırlanmış bölgeye konuşlanmış olan bir Meren kişisini görebilirsiniz.

Aşağıdaki fotoğrafta gördüğünüz köpek kardeşimizin adı Jake. Kendisi en arkadaki bölmede seyahat etmek yerine sürekli arka koltuğa zıplayıp durdu. En sonunda “müsaade edin ben orada gideyim, zaten hem daha rahat hem daha manzaralı” diyerek herkesi ikna ettim ve arkaya geçtim. Fakat Jake bu mevzuyu çok enteresan bir şekilde benden üstün olduğu şeklinde yordu (Jake’e göre ben köpek kompartımanında seyahat ediyordum, kendisi ise insan koltuğunda). Daha önce oramı buramı yalayan, beni görünce ikiyüz metre öteden koşmaya başlayan Jake bu koltuk mevzusunu bir üstünlük meselesi haline getirip bana yol boyunca alfa erkeklik taslamasın mı. Bir kez olsun yüzüme bakmadı geri kalan günler boyunca. Aşağıdaki fotoğraftak mevzuyu özetliyor (alışkın olmadıkları için saygı görünce burnu büyüklük yapan insanların motivasyonunun ne kadar omurilikten geldiğini görün, onlara kızmak yerine şefkat göstermek doğal ve normal olan değilse nedir şimdi):

Aşağıdaki fotoğraf Yellowstone Ulusal Parkı’na Montana içinde kalan Kuzey girişinden giren ve benim gibi büyülendikten sonra çıkan herkes için gelsin.

Yellowstone gerçekten inanılmaz bir yer (Konya’nın 1.5 katı büyüklüğünde bir alana yayılmış koruma altındaki bir doğal park). Dünya üzerinde bu kadar jeolojik ve doğal muhteşemliği bu kadar küçük bir alana sığdıran başka bir yer var mı bilemiyorum. Parkta bir vadi içinde Pamukkale’deki travertenlerin aynılarına, bir vadi içerisinde fokur fokur kaynayan çamurlara, bir diğer vadide gayzerlere, bir diğerinde pH 0.02 gücünde asit göllerine, bir diğerinde 20 santimetre kalınlığında mikrop halılarına, bir diğerinde özgürce dolaşan bizon sürülerine rastlıyorsunuz. Size Yellowstone’u ayrıntıları ile anlatmam mümkün değil. Fakat ilginizi çekiyorsa bu muazzam bölge hakkında okumanızı, meşhur Yellowstone fotoğraflarına bir bakmanızı tavsiye edebilirim.

Mike için Yellowstone’un yeri ayrı. Resmen platonik bir aşk ilişkisi var park ile arasında. Parka girer girmez bambaşka bir insana dönüştü.

Yellowstone’dan fazla fotoğraf koymaya niyetim yoktu ama sırf Arpat’ı kıskandırmak için iki adet panorama koymaya karar verdim. Aşağıdaki fotoğraftaki gölün kenarına gittiğimizde zemin bir trampolin gibi zıplıyordu. Bu yolculuk boyunca jeoloji konusundaki cehaletim beni çok üzdü. Bu arada geçenlerde Evli Adam “fotoğrafları daha büyük koysan da detayları görebilsek” diye sitem etmişti, onun hatırına bu yazıdaki panoramaların büyüklerini de sunucuya koydum. Aşağıdaki fotoğrafın büyük hali doya doya izlemeniz için şurada.

Parkta vahşi yaşam ile karşılaşmadan iki adım atamıyorsunuz. Bu arada yanımda sadece 20mm f/2.8 lensim vardı. Eğer güzelinden bir tele lensim olsa idi “aşağıdaki fotoğrafta gizlenmiş olan elkleri görebiliyor musunuz çocuklar?” temalı bir kitap için çekilmiş gibi duran fotoğraflara bakıyor olmazdınız tabi.

Bu panorama Yellowstone’un büyük kanyonunu ve o kanyonun içine dökülen ve Yellowstone Nehri’ni oluşturan 100 metrelik meşhur şelaleyi görüyorsunuz. Bu fotoğrafın kocaman hali de burada.

Her akşam kamp yaptık. Aşağıdaki fotoğraf Mike ile Marybeth’i 40-45 saniye boyunca hiç hareket etmemeye ikna ettikten sonra çektiğim uzun pozlamalı fotoğraflardan birisi. Jake’in beni nasıl da dinlemediğine ve inadına kıpırdayıp durduğuna dikkatinizi çekerim. Ayrıca sol tarafta görünenler Ay’ın beyaza boyadığı gökyüzünde küçük bir karanlık bölge bulup kendisini gösteren Kuzey Işıkları değilse nedir, bilemiyorum. Döndüğümde fotoğraflara bakarken görüp çok şaşırdım.

Yellowstone’un sabahları ne kadar soğuk olduğunu anlatmam mümkün değil (Ağustos’un ortasında üç kat giysinin içerisinde bildiğin titriyordum burada, uyku tulumunun dışına çıkmak 10 dakikalık psikolojik hazırlık gerektirmişti). Ağustos’ta böyle ise Mart’ta nasıldır bilmek istiyor muyum emin değilim aslında. Fakat aşkın gözü kör. Hakkında kulağıma çalınan onca kötü yoruma rağmen (tozlu, insanları kaskafa ve soğuk, herkes cahil, nüfus yoğunluğu çok az, dağ-taş, yapacak hiçbir şey yok, havası kuru, kışları sert, vesaire), Montana en sevdiğimler listesinin üstlerinde kendisine bir yer buldu (eh, hiçbir konuda ortak payda bulamadığım toplum ile Montana konusunda aynı fikirde olmam olsa olsa şaşırtıcı olurdu herhalde (ikioktaüstüsteaçparantez)).

Yellowstone’da birkaç gün geçirdikten sonra Bozeman’a geri döndük. Bu sayede ben de Bozeman’ın ne kadar muazzam bir yer olduğunu anlama şansı yakaladım.

Kışları inanılmaz derecede soğuk olmasına, yazların kısacık olmasına ve soğuktan nefret eden bir insan olmama rağmen doktora sonrası araştırmalarım için Montana Eyalet Üniversitesi’ne gitme ihtimalimi yabana atmamaya karar verdim (tabi zaman ne getirir bilinmez).

Aşağıdaki fotoğrafta solda görünen tatlı araba tatlı Clara insanına ait, beni birkaç saniye önce şehrin içindeki patikalardan birisinin başına bırakmıştı kendisi (şehir merkezine gidecektim, bunun için otobüse binmek ya da araba ile gitmek yerine doğanın içinden küçük bir yolculuk yapabimek lüksünü değerlendireyim dedim). Bozeman’ın her yeri patikalar ile dolu. Dilerseniz bu patikalardan yürümeye başlayıp ulusal ormanlara, -bu fotoğrafta görünmeseler de- neredeyse her an ufukta görünen dağların doruklarına kadar yürüyebiliyorsunuz. Patikalar evlerin yanından, ana caddelerden filan başlayıp birleşip doğanın kucağına atıyor sizi. Böyle bir şey olabilir mi. Louisiana eyaletinin bataklıklar ile çevrili düz ovalarını sevmeyi her ne kadar öğrenmiş olsam da ben en nihayetinde bir dağ insanıyım. Montana’da iken dağları ne kadar özlediğimi ve onlarsız yaşayamayacağımı bir kez daha anladım.

Bu arada aynen Türkiye’de olduğu gibi Montana’da da tabelalara ateş etmek bir ata sporu. Mike beni Bozeman yakınlarında orman gezmeleri yaparken denk geldiğim bu tabelanın fotoğrafını çekerken görünce “sen bir de ‘geyik çıkabilir’ tabelalarını görsen” dedi. Raslamadık hiç, ama kafanızda canlandığına eminim.

***

Evet. Yazının başlarında keşfettiğimi söylediğim dünyanın en güzel birası ile tanışma vaktiniz geldi çattı. İşte biraların kainat güzeli:

“Moose Drool“

Moose Drool (“Mus Salyası” anlamına geliyor ve Mus Türkçe’de Kanada Geyiği olarak da biliniyor), Montana’nın Missoula isimli şehrindeki nispeten küçük bir bira maya atölyesinden çıkma yerel bir bira (“bu kadar korkunç isimli bir bira eğer güzel olmasa idi karşıma çıkacak kadar yaygınlaşamazdı herhalde” diyerek denemeye karar vermiştim). Bu bira hardal otu, çikolata, karamel, arpa maltı, Willamette, Liberty, Golding şerbetçiotları gibi karmaşık tatlar içeren bir mayaya sahip kahverengi ale türü bir bira. Tadı insanı çileden çıkarıyor. Hasbelkader yolunuz o taraflara düşerse denemeyi ihmal etmeyin (biliyorum böyle söyleyince komik oluyor ama bir keresinde bu günlükteki bir yazıda “yolunuz Granada’ya düşerse Horro de Paquito isimli sokak kahvesine gitmeyi ihmal etmeyin” demiştim, daha sonra gidip de çok beğenen iki ayrı kişiden “gittik ve gerçekten çok beğendik, kthxbye” temalı mesajlar almıştım, bu işler belli hiç belli olmuyor). Moose Drool’un Montana dışında satılmadığını öğrendiğimde yıkıldım, sırf bu bira bile orada yaşamak için yeterli sebep olabilir :(

Beni “daha bir yıl önce ultra hafif biralar içip millete ‘o acı acı biraları içiyorsunuz ya .. aptalsınız olm siz’ filan diyordun, ne zaman bira eksperi kesildin başımıza be” diye azarlama hakkı olan dostlarım var. Onların önünde boynum kıldan ince. Muratçığım Gündüz, saygılar.

Bu arada Montana seyahati ile ilgili bahsetmeye değer onlarca hikayeden bu günlük yazısında yer vermek istediğim sonuncu hadise şöyle:

Bozeman’da bir bara gittiğimizde duvarları kaplayan ehliyetleri görüp şaşırdım. Aşağıda gördüklerinizin hepsi ehliyet, ve belki de bardaki tüm ehliyet koleksiyonunun yedide biri. Gidip tek tek insanların yüzlerine bakmak, nereden olduklarını okumak (her ehliyetin üzerinde o ehliyetin verildiği eyalet bilgisi yer alıyor), bu insanların ehliyetlerini buraya bırakacak kadar sarhoş olduklarını ya da bir eşkilde barda unutmuş olabileceklerini filan hayal edip kikirdemek filan çok zevkli idi.

Onca ehliyetin arasında tanıdık bir şey hemen dikkatimi çekti :)

Buradan Onur Özay isimli kardeşime seslenmek istiyorum. Eğer kendisini tanıyan varsa lütfen iletsin: “Onurcuğum, nüfus cüzdanını Bozeman Main Street üzerindeki Kristal Bar’da unutmuşsun (hehe), bardakilere 3.5 dolar bıraktım, ‘şuradaki kimliğin sahibi geldiğinde ona benden bir Moose Drool içirin lütfen’ dedim, ‘tamam’ dediler. Haberin olsun“.

Yorgun gözlere ilaç saati

2010-09-04T14:47:00+00:00

Maggie Harrsen ABD'li bağımsız bir fotoğrafçı. Bugün tesadüfen bir fotoğrafına rastladım ve şaşırdım. Ancak aslında fotoğrafta şaşırılacak bir şey yok görüleceği üzere, çünkü fotoğrafta zaten pek bir şey yok; görüp görebildiğimiz bir yatak, yorgan, yastık, perde ve duvar. Fakat gözlerim canlı renklerle bezeli veya siyah beyaz pek sanatsal ve çarpıcı fotoğrafların arkasından böyle bir fotoğrafa rastlayınca nefes aldı bir anlamda. Fotoğrafçının sitesini ziyaret ettim hemen ve diğer fotoğraflara baktığım vakit bu fotoğraflarındaki sadelik ve doğallığın aslında gören gözler için ne kadar hayati ve şiirsel bir değer taşıdığını farketttim.

Her gün gazetelerde, dergilerde gördüğümüz fotoğraflarda ne çok şey var aslında değil mi! Fotoğraftaki karmaşa ve biribirini iterek kendine yer açmaya çalışan gereğinden fazla ayrıntılar nedeniyle hakiki fotoğraf kaçıp gidiyor olabilir mi?

İyi şairler şiirlerinde gereksiz kelimeleri barındırmazlar, Maggie Harrsen tam da öyle yapıyor bence, doğal ve sade olanı gösteriyor, gürültüden patırtıdan uzakta, şu acayip dünyaya yeni bir gözle bakmamız gerektiğini hatırlatıyor.

Büyük şair Nazım Hikmet'in Mavi Liman şiirini bilirsiniz, bilenler hemen mırıldanmaya başlamıştır bile: "Çok yorgunum beni bekleme kaptan. / Seyir defterini başkası yazsın. (...)" Ama şiiri bilmeyenler Cem Karaca'nın sesinden şarkı olarak duymuştur zaten. Şimdi ne ilgisi var demeyin. O şiirin fotoğrafla derin bir ilgisi var bence. Hangi fotoğrafçı bizi gönlümüzdeki mavi limana çıkarabilir?

Çünkü gözlerimiz çok yorgun.

Portre #22

2010-09-03T11:40:06+00:00

Fotoğraf: Ryan McGinley

Engin Güneysu

2010-09-03T11:40:06+00:00

Bu ülkede çok fazla örneği yok aslında ürettiklerinin. Sokak fotoğrafçısı tanımına tamamıyla oturan bir fotoğraf anlayışı var. İnsan baktıkça fotoğraflarının içinde Alex Webb’i, Antonin Kratochvil’i, Ladefoged’i görüyor.

Engin Güneysu Samsun doğumlu bir sokak fotoğrafçısı. Fotoğraf hayatına bir tanıtım ajansında başlamış. Zamanla kendisini belgesel ve ülkemizde pek fazla dikkate alınmayan sokak fotoğrafçılığı konusunda geliştirdi. Şimdi ise hem kendi projelerini üretiyor hem de süreli yayınlarda işleri yayınlanıyor.

Engin Güneysu ürettikleri ile bana göre ülkede boşluğu büyük olan ve “sıradan hayatın” belgelenmesi konusunda üzerine pek de fazla düşülmeyen bu alanda büyük bir açığı kapatıyor. Güneysu, çektiği renkli kareler ile bizi kendi dünyasının içine sokmayı büyük bir ustalıkla başarıyor.

Resmi web adresi: Link

Deviantart: Link

2010 Sonbahar-Kış

2010-09-03T11:40:06+00:00

Ankara saat kurulmuş gibi 1 Eylül’den itibaren soğumaya başlıyor. Bir gün önce olan havayı sonbahar başlayınca bulamıyorsunuz. Tatiller yapıldı, gezildi, görüldü, yenildi, içildi, fotoğraflar çekildi, bir daha yeniledik kendimizi, döndük yine kendi dükkanımıza. Yeni sezonda neler olacak, neler bitecek şimdiden bilinmez ama yine de sağa sola bakalım nerede ne var…

Murat Germen’in 26 Mayıs’ta İstanbul Modern’de açmış olduğu sergi bu ayın 16’sında sona erecek. 2 hafta var gidip görmek için.

Uzun pozlama çalışmaları ile tanınan iki fotoğrafçı Alper Çukur ve Yalçın Varnalı’nın fotoğraf sergisi “Lost in Time” 9 Ekim’de İstanbul Fotoğraf Merkezi’nde açılacak. Meraklıları için güzel bir sergi olacağından eminim.

Ağustos ayında yazamadım ancak Fototrek’te İstanbul Fotoğraf Geçidi 2010 etkinlikleri kapsamında Ozan Sağdıç’ın 7 Ağustos’ta açılmış ve 16 Eylül’e kadar sürecek olan “1950’lerin İstanbulu” isimli sergisi o döneme Ara Güler’in gözünden bakmaktan sıkılıp yeni bir göz arayanlar için güzel bir alternatif olacak.

Burcu Göknar Türkiye’de az bulunan bir çalışma ile hem sergisini açtı hem de bu çalışmanın kitabını çıkardı. VEFA isimli çalışma VEFA amatör futbol takımının siyah beyaz hikayesi. Yayıncı Fotoğrafevi.

Gördüğünüz üzere İstanbul’da bir gün içinde dolu dolu gezip görülebilecek bir çok sergi, etkinlik vs var. Ankara’ya dönecek olursak henüz hiçbir yerde hareket görünmüyor. Sonbahar yaklaştıkça Abant, Yedigöller gezileri başlar, bol bol fotoğraf çekilir, ayın fotoğrafları için makineler elde sokaklar arşınlanır. Sergilerden, salonlardan, projelerden hiçbir haber yok. Sahi geçen sene açılan bir CER Modern vardı ne oldu ona?

Citius, altius, fortius

2010-09-03T10:46:15+00:00

The Bedroom Cave - Çeşme - İzmir

Daha iyisini yapabilmek her konuda önemli sanırım. Çeşme’nin günün ikinci dalışları için en iyi yerlerinden birisi Yatak Odası isimli dalış noktasıdır. Yatak Odası, Makri adasında bulunan bir sualtı mağarasıdır. Dalışa başladığımdan beri, buraya belki de elliden fazla dalış yapmışımdır, akdeniz foku’ndan böceğe, lipsozdan büyük balık sürülerine ve orfozlara kadar değişik ziyaretçilerini de hayranlıkla izlemişimdir.

Burada çektiğim yüzler hatta binlerce kare fotoğraftan hiç birisini yukarıdaki kare kadar sevmedim. Bu kare Yatak Odası Mağarası’nın benim kafamdaki görüntüsüne en yakın olan hali. Bu fotoğrafta modelliğimi yapan sayın hocam Mehmet Huz’a çok teşekkür borçluyum. Her zaman söylenir, çekeceğiniz fotoğrafı modelinizle konuşup kararlaştırın, sualtında modelinizle iletişiminizi koruyun, rastgele fotoğraf çekmeyin. Bu kare için öyle uzun uzadıya konuşmadık, hatta hiç konuşmadık neredeyse, kendisi de sualtı fotoğrafçısı olan Mehmet hoca zaten hiç bir söze gerek kalmadan durması gereken şekilde durması gereken yerde duruyordu.

Epeyce bir kare çektikten sonra mağaranın dibine çekilip flaşımı kapattım, kareyi arka plan ışığına göre pozladım ve Mehmet hocanın Hartenberger fenerinin mağara duvarını aydınlatmasını bekledim. Bu fotoğrafı çok seviyorum, arka tarafın soğuk maviliği ile mağara duvarının tek noktasının sıcak aydınlığı bana farklı duygular veriyor. Bu fotoğraf bana dalmayı neden çok sevdiğimi hatırlatıyor.

O nedenle, hazır yeri gelmişken bu fotoğrafa kadar olan süre içinde benimle birlikte dalan, dalmayan, fotoğraf konuşan , konuşmayan, bana bir şeyler öğreten, beni dinleyen, dinliyormuş gibi yapıp bildiğini okuyan, benimle gülen, söyleyen, ağlayan herkese teşekkür ederim.

Namaste,

Tell them i am back in town.

2010-08-31T06:27:29+00:00

Merhaba;

Uzun uğraşılardan sonra kitap sonunda çıktı, prova baskısı olarak aldığımız dijital kopyaya göre öylesine iyiydi ki bir süre elimde evirip çevirip incelemekten kendimi alamadım. Tam tatil öncesinde elime geçmesi hoş bir sürpriz oldu, yayınevinden bir kaç kopya aldım ve Çeşme’de dostlarıma o bir kaç kopyayı verebildim. Aldığım yorumlar beni o kadar sevindirdi ki inanmazsınız.

Uzun zamandır beklediğim güzel bir tatili sevdiklerim ve dostlarımla ve denizle geçirebilmiş olmak son zamanlardaki bütün aksiliklere rağmen hoş bir değişiklikti. Arada dalışlarda bir kaç kare fotoğraf çekebilme şansım da oldu.

Atlantean - Çeşme - 88 Taşları

Tatil denilen şey ne kadar güzel olursa olsun maalesef sonunda bitiyor, biz de hayatımızda gelişecek yeniliklere karşı güç kazandığımız bu bir haftayı geride bırakıp kürkçü dükkanına döndük. Bu kısacık tatilin aklımda kalan artılarından bir tanesi Dalyan Ladin Otel‘di temizliği, hizmet kalitesi, yemekleri ve plajını övecek söz bulamıyorum. Tatilin bir başka güzelliği de eşim ve kızımla birlikte dalış yapabilme şansımın olmasıydı, neredeyse bir yıldır bu fırsatı bulamamıştık. Bu arada aklıma gelmişken Deviantart’da influence map ile ilgili hoş bir meme var. Ben linkteki şablonu kullanarak kendi etkilenme haritamı çıkarttım şuracıkta duruyor.

People - Things - Happenings that have influenced me

Siz de o linki kullanarak kendinizinkini hazırlayabilirsiniz. Neyse kitap diyorduk konu nerelere geldi, evet kitap sonunda çıktı ve asıl macera şimdi başlıyor. Bakalım okuyanların tepkileri nasıl olacak. Arka kapak fotoğrafı için Sn. Mehmet Huz’a teşekkür ediyorum, fotoğraf Fethiye’de çekildi ve model benim. O sırada neyi fotoğrafladığımı hatırlamıyorum ama bu fotoğrafın bir gün gelip de kitabımın kapağında olacağını hiç düşünmemiştim doğrusu.

Kıpırdama Çekiyorum - 188 Sayfa- 1. Hamur Kuşe Kağıt

Kitabı online olarak edinebileceğiniz mecralar şunlar :

netkitap ; kitapyurdu.com ; imge kitabevi ; pegem.net ;

ilk nokta kitabevi ; pandora kitabevi ; kitapadresi.com ;

okuoku.com ; kitapyuvasi.com ; kitapturk.com ; ideefixe kitabevi

Kısa bir süre sonra D&R ve diğer kitabevlerinde de bulunabilecek. Evet şimdilik bu kadar, kendinize iyi bakın.

Namaste,

Ali Taptık ve "efekt üzerine"

2010-08-30T10:20:00+00:00

(BİÇİM SORUNLARI ÜZERİNE SORULAR)

Ali Taptık önemsediğim ve çok beğendiğim fotoğrafçılardan biri. Fotoğrafları ise ayrı bir yazının konusu. Şimdi aktarmak istediğim ve Taptık'ın blogundan aldığım yazısı başka bir konu.

Daha önce okumuş ve bir yerlere not almıştım. Sonra unutmuşum, internette gezinirken ve bir yandan fotoğrafta biçim üzerine düşünürken, aynı efektin biribirinden farklı fotoğraflarda kullanıldığını ve artık ikrah derecesine geldiğini görünce aklıma aşağıda okuyabileceğiniz yazı geldi. Çünkü yazıdaki o meş'um soru halen baki:

"Belli bir tekniği her fotoğrafa yaklaşık aynı şekilde uygulayarak anlam yaratmak mümkün mü?"

"efekt üzerine

Şu sıralar fotoğrafa sürekli artan bir ilginin olduğu kesin.Sayısal görüntüleme tekniklerinin bazı insanları analog fotoğrafa heveslendirdiğini de görmüyor değilim; hatta buna seviniyorum da kendi adıma, belki film bulmak kolaylaşır diye...Ayrıca zaten daha üstünden iki saat geçmeden Cem Çetin' in bir yazısında¹ dediği gibi "deklanşör soğumadan", fotoğrafları flickr'da ya da o çeşit bir mecrada görmek mümkün. Bu fotoğraflara çok hızlı bakabiliyor olmanın insanları nasıl etkilediği de kafamda çok büyük bir soru işareti ama bu ayrı bir konu. (lütfen bana "geçen günki fotoğrafları hala göremedik" demeyin üzülüyorum).

Yeni gördüğüm örneklerde şöyle bir sorun seziyorum. 3 ya da 4 renk ve baskı tekniği var kökenlerini analog fotoğrafta bazı alternatif proseslerden alan ve gördüğümüz örneklerde bu tarz abartılı baskı tekniklerinin sürekli kullanıldığını görüyorum ama belki de kendi baskılarını yapan bir fotoğrafçı olmaktan bu görselliğin bir efekt şeklinde yerleştiğini görüyorum. O zaman aklıma şöyle bir soru geliyor: Belli bir tekniği her fotoğrafa yaklaşık aynı şekilde uygulayarak anlam yaratmak mümkün mü? Böylesi bir şey ancak fotoğrafa uygulanan etkinin fiziksel olarak ne olduğunu (aşırı pozlama, az pozlama, negatife zarar verme ya da polaroid kullanımı) düşünmek gerekiyor bence, eğer bu düşünce fotoğrafın anlamıyla birleşebiliyorsa fotoğrafın üzerinde bir efekt katmanından farklı birşey oluşabilir ve anlamlı bir bütün olabilir.² Bahsettiğim efektli fotoğrafların çeşitli internet sitelerinde çok fazla ilgi ve beğeni aldığını da görüyorum ama içerik ve görsellik üzerinde beraber çalışan fotoğrafçıların sayısı hala çok az, böyle yeni birilerini biliyorsanız lütfen bana da gösterin...

1 Sanat Dünyamız dergisi, sayı 84
2 Aşırı pozlama için Paul Graham' ın American Night'ına, polaroid kullanımı içinde JH Engström'ün Herberge isimli kitabına bakılabilir."

http://www.alitaptik.com/blog/

Amargi Feminist Dergi, Güz 2008 sayısı

2010-08-28T18:31:19+00:00

Amargi'nin Güz 2008 sayısında fotoğraflarımdan üçü yer aldı.

http://www.amargi.org.tr/?q=node/160

Referandumu Beklerken: Ne Evet Ne Hayır

2010-08-27T21:37:06+00:00

Oğuz Atay’ı çok severim ben. Şu gezegenin topraklarını çiğnemiş bir numara insanlardan birisidir. Gerçek okur kitlesine öldükten sonra ulaşmış kendisi. Bir gün Necdet Yücel, Oğuz Atay’ın ölümünden neredeyse 33 yıl sonra elime “Korkuyu Beklerken” isimli öykü kitabını tutuşturup “bunu oku” demişti. “Peki” demiş, okumuştum. Oluyor bazen öyle. Sıradan bir günde, Oğuz Atay ile tanışıveriyorsunuz.

Kurt Vonnegut’ı da çok severim ben. O da Oğuz Atay gibi birisi (ikisi de benin lûgatında baba özlemine tekabül ediyor).

Amerika’da dünyaya geldiği ve İngilizce yazdığı için Oğuz Atay gibi sessiz olmamış onun çıkışı. Hoş insanın sözlerinin o ölmeden duyulması makus kaderden midir yoksa zengin talihten midir pek bilemediğim yaşlarımdayım. Ama Vonnegut öyle. Siz mesela tutup “Kurt Vonnegut ayrı, Oğuz Atay ayrı” diyebilirsiniz. Bir kulağımdan girer, diğerinden çıkar. Ben de sizin gibiyim işte. Bazen gerçekten umursamıyorum. Keşke sizin gibi olmasam da ikimiz de farklılıklarımızla mutlu olabilsek… Mesela.

Dün gece Vonnegut’ın Slaughterhouse Five isimli romanını okuyordum. Bir yerinde şuna rastladım:

(…)

Yıllar boyunca tanıştığım insanlar bana sık sık ne üzerine çalıştığımı sordular ve ben de çoğunlukla Dresden ile ilgili bir kitap üzerine çalıştığımı söyledim.

Bir keresinde bunu film yapımcısı olan Harrison Starr’a söyeldiğimde, kaşlarını kaldırıp sordu: “bu savaş karşıtı bir kitap mı?”

“Evet”, dedim, “sanırım”.
“İnsanların savaş karşıtı kitaplar yazdıklarını duyunca onlara ne diyorum biliyor musun?”
“Bilmiyorum. Ne diyorsun Harrison Starr?”
“Diyorum ki, ‘neden bunun yerine tektonik hareket* karşıtı bir kitap yazmıyorsun?’”.

Elbette kast ettiği şey savaşların her zaman olacağı, onları durdurmanın olsa olsa tektonik hareketi durdurmak kadar kolay olduğu idi. Buna ben de inanıyorum.

Hem ayrıca savaşlar buzullar gibi gelmeye devam etmeselerdi dahi, bizim yaşlı ölüm orada olmaya devam edecekti.

Bunu söylemiş olan birisinin bile ölüyor olduğunu bilmek insanın kalbini kırıyor.

Neyse.

Aslında geçtiğimiz günlerde referandum ile ilgili bir yazı yazmaya niyetli idim. Teması da kafamda hazırdı: Bilenlerin duymaya ihtiyacı olmadığı, bilmeyenlerin ise büyük olasılık saçma bulacağı şeyler söylüyor olma olasılığını boşverip referandum üzerine çok şeyler söylemek teması.

Mesela “Sevgili bu referandumun ardından rezilliğinden pek bir şey kaybetmeyecek olan militarist, seksist, azınlık hakları ve özgürlükler ucubesi olan Türkiye Cumhuriyeti anayasasının üç-beş maddesine çekilecek makyaj ile bir şeylerin gerçekten daha iyiye ya da gerçekten daha kötüye gideceğine inandığı için omuzlarına ulvi bir sorumluluğun yükünü yüklenmiş bir derviş edası ile her yerde herkese ‘işin doğrusunu’ anlatan futbol severler,” gibisinden bir giriş yapacaktım belki. Sonra dargın bir gelişme, kucaklayıcı bir sonuç da yazacaktım muthemelen. Alıntılar yapacaktım. İthamlarda, atıflarda bulunacaktım. Başınıza Noam Chomsky dede kesilecektim. Sonra yazıyı günlüğe gönderecektim. Belki bir yerlerden tıklayıp gelecektiniz. Okuyacaktınız. Okuyanlarınızın biraz kafası karışacaktı. “Şimdi bu evet mi diyor yoksa hayır mı diyor?” diyecektiniz. Bir kısmınız okumayıp sadece resimlerine bakacaktı. Onların kafası daha çok karışacaktı. Sonra anlayacaktınız.

İki kamp da hayal kırıklığında birleşecekti. Herkes hep bir ağızdan başlayacaktı anlatmaya. Mesela benim gibilerin nasıl da X ve Y’den bile bi’haber olduğunu, başıma ne geliyorsa bilmediğimden geliyor olduğunu söyleyecektiniz. Sizin çok içinde olduğunuz ve çok iyi anladığınız ülke siyasetinden benim gibilerin ne kadar uzak olduğunu, eğer şöyle şöyle olsaydı zaten en başta sizin J diyecek olduğunuzu ama şöyle değil böyle olduğu için ülkesini seven birisi için J demenin artık imkânsız olduğunu (ve elbette benim bunu göremeyecek kadar dar görüşlü olduğumu), eğer biraz daha akıllı olsa idim sizin gibi düşünebileceğimi ve bu yüzden benim için en büyük dileğinizin akıl fikir olduğunu (ve bunda çok samimi olduğunuzu çünkü beni gerçekten sevdiğinizi) söyleyecektiniz. Benim gibi -artık işinize hangisi gelirse- Atatürkçülerin / dincilerin / ulusalcıların / MHP’cilerin / AKP’cilerin / CHP’cilerin / fetocuların / apocuların / anarşistlerin / militaristlerin / statükocuların / liberallerin / bölücülerin / faşistlerin zaten hep böyle olduğunu ama olayın aslının şöyle olduğunu (ve bunun bir türlü kabullenilmek istenmediğini) anlatacaktınız. 2+2′nin 4 ediyor olduğunu (benim gibilerin ise 2′nin çok büyük değerleri ile 5 bulmaya çalışıyor olduğunu), BİZ’in ötekileştiren, haksızlık yapan değil, bilakis aslında ötekileştirilen ve haksızlığa uğrayanların ta kendisi olduğunu (ama artık halkın bunları yutmadığını), çünkü zaten eğer hatırlayacak olursak Münevver Karabulut’un kesik başının çöp tenekesinde bulunduğunu (ama bunun bazılarının işine gelmediğini), mensup olduğumuz siyasi görüş ne diyorsa doğrusunun o olduğunu (ama halkın diğer görüş tarafından kandırılmaya devam edildiğini (şunun ve onun da zaten bunun apaçık ispatı olduğunu)), başbakan dediğimiz kişinin bir keresinde attan düştüğünü, mevzi arkasında çömelmeyip ayakta duranın ise attan düşen çömeşik başbakanımız değil vasıfsız mülayim Gandi dedenin ta kendisi olduğunu, bunların boy boy gazetelerde çıktığını ama benim gibi işi tıkırında olanların bunları hep görmezden geldiğini, bak kendisine denileni dinlemediği için Sergen’e ne olduğunu, Perelman’ın parayı bir vakfa bağışlamak dururken kabul etmeyerek hata etmiş olduğunu, ve tüm bu nedenlerle bu referanduma verilmesi gereken yanınıtın -artık işinize hangisi gelirse- EVET / HAYIR oldğunu, ve bu referanduma EVET / HAYIR demek yerine bu referandumu protesto etmenin HAYIR / EVET demek yerine geçtiğini, ve EVET / HAYIR demeyen herkesin aslında bilmeden de olsa HAYIR / EVET diyor olduğunu, çünkü Türkiye’nin ihtiyacı olan EVET / HAYIR yanıtı bu referandumdan çıkmadığı taktirde EVET / HAYIR deme hakkını kullanmamış herkesin ONLAR ile iş birliği içerisinde sayıldığını, ve gelecek nesillerin başına geleceklerinden de ONLARIN ve BENİM GİBİ OLANLARIN sorumlu olduğunu söyleyecektiniz…

Ben bu olsun istemedim.

Dün gece Harrison Starr’a “referandum ile ilgili bir yazı yazmayı planlıyorum” dediğimde kaşlarını kaldırıp “saçmalık karşıtı bir yazı mı olacak?” diye sordu. “Eh“, dedim, “sanırım“. “İnsanların saçmalık karşıtı yazılar yazdıklarını duyunca onlara ne diyorum biliyor musun?” diye sordu. “Bilmiyorum” dedim. “Ne diyorsun Harrison amca?“. “Bunun yerine neden ‘brown hareketi karşıtı bir yazı yazmıyorsun?‘”…

Elbette kast ettiği şey saçmalığın her daim hem de herkes için olacağı idi. Yani diyordu ki “boşver, aşikâr olanın tantanasını edip lâf-ü güzâf etme, bırak kim ne istiyorsa onu yapsın“. İçimden bir ses bu elitist-konformist bunağa kulak vermek istedi, bir diğer ses ise bağırıp çağırıp kalp kırmak filan (bu satırları yazarken o itkiyi hatırlayıp kendimden hicap duyuyorum). Acaba bütün bunların bir orta yolu bulunur muydu. Bilge Vonnegut’a döndüm. Yardım istercesine baktım yüzüne. Cevap vermedi: NE EVET NE HAYIR (büyük harfler bana ait).

Bir cenazenin kavgası, sinemalarda.

YETMEZ AMA EVET.

vs.

HAYIRDA HAYIR VAR.

Adam çirkef analojiler ile şu güzel ortamı bozuyor beyler. Bozmuyorum. Tamam. Ama bir şey var yani söylemezsem patlayacağım: Taraf olmak problemin gerçek kaynağına gözlerini kapatıp, naylon torba yerine kese kağıdı ile marketten çıkan kadının yüzündeki eşsiz gurur ifadesi gibi. Eline tutuşturulan seçim ile sorumluluk bilinci ayağına yatıp üç kuruşluk tatmin satın almak yerine markete gitmeyi reddedecksin teyzeciğim, baş parmağını işaret ve orta parmağının arasından geçirip yüzlerine yüzlerine sallayacaksın! Sallayacaksın ki herkes bilecek sende bunlarla yetinecek göz olmadığını. Kurt Vonnegut: “Meren!!!”. Teyze: “Haydaa”. Harrison Starr: “Teyze hanım, ben dedim buna, ama söz dinlemiyor (gençlik işte)”. Meren: “ağzımdan kaçtı, tek isteğim sükûnet idi :(“. Teyze: “Ama laylonlar binlerce yıl doğayı kirletiyorlar, madem sükünet bu da kayıtlara geçsin”. Feynman: “cevaplarınız içerisinde Pi’yi üç alabilirsiniz arkadaşlar”. Oğuz Atay: “ben cevap vermek istiyorum”. Kurt Vonnegut: “Herkes sussun Oğuz bir cevap verecek!!”. Oğuz Atay: “NE EVET NE HAYIR!”. Meren: “ahaha çok güzel dedin ama o cevap olmuyormuş işte”. Kurt Vonnegut: “@Oğuz, +1″. Harrison Starr: “@Oğuz dede cCc”.

Geçen yıllar bana yanılıyor olma olasılığımın haklı olduğuma inandığım oranda arttığını öğretti (eğitilemeyen, ahmak bir doğaya sahip olduğum için “geçen yıllar” epey zorlandılar). Fakat şu anda bir kısmınızın kanının nasıl kaynadığını, “abi ne diyorsun sen, bunun cevabı elbette X, var mı bunun ötesi” dediğinizi tahmin ediyorum (bu halinize sempati de duyuyorum). Bir diğer kısmınız da artık etliye sütlüye karışmak, siyaset uykusundan referandum ile uyanmak, ülkenin talihsizliklerine “bi’ dur” demek istiyor; onu da hissediyor ve anlıyorum. İşte bu yüzden (yani kötü bir insan olmadığım için) Evet ya da Hayır’da ısrarcı kardeşlerimi eli boş göndermek işime gelmiyor. Sizleri bir referandum ameliyatı daha geçirecek olan ülkem anayasasının operasyon sonrasındaki muhtemel durumunu inceleyen fotoğrafçı dostum Ufuk Kıray‘ın fotoğrafı ile uğurlamak istiyorum. Tavsiye edilen kullanım şekli şöyle: YETMEZ AMA EVET ise Evet’in üzerini, HAYIRDA HAYIR VAR ise Hayır’ın üzerini karalayarak Facebook’a, Twitter’a filan gönderebilir, çevrenize Evet ya da Hayır dedikleri durumda başımıza ne geleceğini gösterebilirsiniz. Dilerim bir cenaze üzerinden yürüttüğünüz konvansiyonel tartışmalarınızda bu çalışma size ışık tutar.

Kalabalık böyle. Azınlığın denk gelmemiş olanları için ise şunlar var (Harrison Starr: “yok deve. bırakın diyorum, laf diyorum, güzaf diyorum, el insaf lan“):

Aydınlardan referandumu boykot çağırısı, Bianet.
Bıktık!, Ece Temelkuran, HaberTürk.
Evet! Boykot!, Yıldırım Türker, Radikal.
Ne evet diyelim ne de hayır!, Ozanser Uğurlu, Radikal.
Bu ip germe yarışında biz yokuz, Ertuğrul Kürkçü, NTVMSNBC.

***

PS: Özellikle Ece Temelkuran’ın yazısının ilk birkaç paragrafı benim de içinde olduğumu hissettiğim bir durumdan bahsediyor (sevmezdim kendisini, bu yazı özelinde sevmeye karar verdim (siz de çok zorlanırsanız beni bu yazı özelinde sevmeyip diğerleri için sevmeye devam edin (Vonnegut: “adam bildiğin yan çiziyor“. Teyze: “laylon“))).

PPS: Vonnegut’tan çevirdiğim alıntıda aslında “tektonik hareket” değil “glacier” diyordu. Glacier’ın tek Türkçe karşılığı “buzul” olarak geçiyor. Oysa buzul, glacier’ı da içine alan çok geniş bir tanım. Glacier aslında dağlardan aşağıya doğru ağır ağır fakat sürekli bir biçimde hareket etmekte olan buz nehirlerine verilen isim. İki saat bunu açıklayacağıma herkesin bir seferde anlayacağı bir şey kullanmak istedim. Tektonik hareket geldi aklıma. “Tek-to-nik Ha-re-ket En-gel-le-ne-mez” önemli bir sloganımızdır en nihayetinde.

PPPS: Ufuk Kıray’a çok teşekkürler. Hem yaratıcılığını hem de girişken kişiliğini imrenerek takip ediyorum. Fotoğrafın modeli de Hüseyin Yılmaz imiş.

Lisa Wiltse ve uçlarda yaşayanlar

2010-08-27T21:31:00+00:00

Lisa Wiltse 1977 ABD, Connecticut doğumlu bir fotoğrafçı, uzmanlık alanı ise uçlarda yaşayanlar. Fotoğraflarının hemen hepsinde sağlam bir görsel değerlendirme yaptığı görülüyor, ancak hiç hesapçı olmayan, simetri ve ritim gibi çeşitli yapısal öğelere önem veren, yine de bazen herşeyi bırakıp kendini görünümlerin akışına bırakacak kadar nerede olduğunu ve ne yaptığını bilen sıcakkanlı bir fotoğrafçı.

Hayranı olduğum Paolo Pellegrin gibi Lisa Wiltse de biribirinin aynı görüntülerin durmaksızın çoğaldığı ve insanı boğduğu bir dünyada sıradan olmayan imgelerin ardından dünyanın her yerine gidiyor ve olağanüstü şiirsel fotoğraflar çekiyor.

Son çalışması ise modern hayatı ve teknolojiyi reddeden gerici bir hıristiyan tarikatı üyeleri hakkında. Kendi kuralları ve kendilerine özgü yasaları olan, ne doktor ne de öğretmen yüzü görmek istemeyen Bolivya'daki Menonit tarikatı üyeleri hakkında bir fotoğraf projesi bu.

Mennonitler yüzyıllar önce Almanya ve Hollanda'dan gelip Paraguay, Meksika ve Blolivya'ya yerleşen insanlardan oluşuyor. Kendi giysilerini kendileri üreten, kendilerine has yaşam biçimine sadık olarak yaşayan ve sadece kendilerinin cennete gideceğine karşı katı inançları bulunan bu tarikatın Bolivya'daki kadınları ise geçtiğimiz Haziran ayında yaşanan bir cinsel saldırıya karşı seslerini duyurdular ve bu kez suçlular yakalandı.

Lisa Wiltse işte tam da bu sıralarda Bolivya'daki Mennonitlerin hayatını incelemiş. Fotoğraflarda da görüleceği gibi çoğu fotoğraf makinesinden korkuyor, çekiniyor, yüzünü kapatıyor veya sırtını dönüyor:

http://www.burnmagazine.org/essays/2010/08/lisa-wiltse-the-mennonites-of-manitoba-bolivia/

Donald Rodney: "Babamın evinde"

2010-08-27T10:28:00+00:00

Bazı fotoğraflar insanın içine kazınıyor.

Donald Rodney'nin "Babamın evinde" isimli fotoğrafını ilk kez Geniş Açı dergisinde, Aytaç Uzmen'in yazısında görmüştüm.

Rodney 18 Mayıs 1961 yılında doğmuş bir ingiliz sanatçı.

Fotoğraf ise 1997 yılında çekilmiş. İnsanlar ağır bir hastalık geçirdiği zaman farklı tepkiler veriyor, kimi hayata küserken, kimi dört elle sarılıyor. Sanatçılar ise daha başka bir tavır geliştirip yaratıcılıklarıyla birlikte bazen bir muhasebeye girişiyor, bazen yaşananları kayda geçiriyor, bazen geriye bulmacalar veya çeşitli bilgiler bırakıyor.

Babamın evinde çalışmasına baktığımda bunları düşünmüştüm. Avucundaki küçük evin malzemesini öğrendiğimde ise çok şaşırdığımı hatırlıyorum, sanatçı kalıtsal akdeniz anemisi nedeniyle yapılan ameliyatlarda kendisinden alınmış olan deri parçalarını kullanmıştı bu bir kaç santimetrekarelik evi yapmak için.

Ev, tahmin edileceği üzere çok derin bir konu, pek çok odası var, acısı ve tatlısıyla nice anılar barındıran bu odaların paralel bir hayatta, yani zihnimizde akan, barınan, tortular bırakan nice birikimleri de var. Bu fotoğraftaki ev ise Rodney için belli ki bir şeylerin temsilcisi veya simgesi. Kalıtsal olan hastalığına karşı bir ima da olabilir belki.

Donald Rodney bu çalışmasından bir yıl sonra 4 Mart 1998 yılında hayatını kaybetmiş.

Superboy

2010-08-23T03:51:27+00:00

1 Mayıs’10 Şikago’da bir uçurtma festivalinde çekilmiş fotoğraflar. Siyah/Beyaz çekilmiş, taranmış, Photoshop’ta keskinleştirilmişlerdir.

Biraz ciddi fazlasıyla matrak: Hasisi Park

2010-08-21T14:30:00+00:00

Hasisi Park hanımefendi 1983 Güney Kore doğumlu bir fotoğrafçı ve yönetmen (makarnalı kısa bir filmi var mesela çok beğendim).

Sinema eğitimi almasına rağmen kendisini önce fotoğrafçı sonra yönetmen olarak tanımlıyor.

Kitapsız bir fotoğrafçı zannediyordum, öyle değilmiş, kitabı şurada ve kendi adını taşıyor: Hasisi Park

Ataları arasında ingilizler de olduğu için bir ayağı Londra'da.

Fotoğraflarında kural yok, tabu yok, elbette düzen, intizam da yok ve ayıp nedir bilmiyor (doğru değil bu aslında, biliyor ve dalgasını geçiyor demeliyim).

Tabii o kadar da tuhaf ve şaşkınlık verici değil fotoğrafları, öyle fotoğrafçılar var ki mütemadiyen saçmalayıp her defasında biribirinden kötü eserler üretmeyi marifet biliyorlar, ben asıl onlara şaşırıyorum, sözünü etmeyi bile gereksiz buluyorum.

Fakat bütün bunları bir kenara bırakalım, Hasisi Park bazen insanı gülümseten, bazen 'vay canına' dedirten, bazen bu kadar da olmaz diyebileceğimiz ölçüde iyi fotoğraflar üretiyor.

Tabii 'iyi fotoğraf' nedir derseniz, orası biraz muallak, saygı duyulacak görüşler var ama mutlak bir tanımı yok, bir müze ziyaretçisinden bir sanat tarihçisine, bir küratörden bir arşivciye kadar türlü düzeylerde ortak paydaları da olsa herkesin doğal olarak kendine göre bir görüşü var aslında.

Ayrıca her öncü, meydan okuyan, tuhaf, şaşırtıcı veya zekice kotarılmış fotoğrafa peşinen iyi diyemeyiz, bana sorulursa, iyi fotoğraf zamanını aşan ve izleyiciyle bağlantı kuran fotoğraftır, anlamaya çağıran fotoğraf iyi fotoğraftır, hayata bir pencere daha açan ve kolaya kaçmayan fotoğraf iyidir derim.

Hasisi Park'ın fotoğraflarına baktığımda ise dünyaya gülerek bakan, bazen ima ederek bazen bodoslamadan eleştiren, bazen sadece o anı (hayatını, hayatı) paylaşan zeki bir kadın görüyorum.

Hasisi Park fotoğrafın sadece estetik değerlere doğru uzaklaşmasını değil biraz da aklın dışına, ancak uzaklara değil insan hayatının tam ortasına doğru açılmasını da temsil ediyor.

Peter Fraser hakkında notlar

2010-08-19T19:57:00+00:00

Peter Fraser 1953 doğumlu ve çoğunlukla sıradan ayrıntılara takıntılı bir fotoğrafçı. Mikrofotoğrafçı değil yalnız. Hele bir kelebeğin antenlerini defalarca büyültüp gözümüze sokan fotoğrafçılardan hiç değil. Günlük hayatımızı çevreleyen ve artık çok alıştığımız için görmediğmiz eşyaların tabiatını görüntülüyor, tabii sadece bunları görüntülemiyor, başka şeyler de var, ancak benim sözünü etmek istediğim istediğim fotoğrafları bunlar.

Fotoğraf makinesi olup da günlerce haftalarca tek bir kare çekemeyen insanlara şaşırdığım için Peter Fraser'ı örnek gösteriyorum, evden, okuldan, işten çıkmadan, alışveriş için gittiğimiz marketten de pekala güzel fotoğraflar çekebiliriz, çünkü fotoğraf zaten yanımızda, yatağımızda, masamızın üstünde, baktığımız yerde.

Daha ayrıntılı bilgiler için lüfen bakınız:

http://www.peterfraser.net/

http://www.vincentborrelli.com/cgi-bin/vbb/101686.html

Black and White

2010-08-19T12:08:06+00:00

Sandıktaki fotoğrafları karıştırmaya devam ediyorum bu aralar, yedek disklerimi yeni aldığım daha büyük br diske aktarırken uzun zaman önce çektiğim fethiye fotoğraflarına denk geldim. Seyahat hafızamda güzel anılar bırakmış çektiğim fotoğrafların çoğunu da elimi sürmeden bırakmışım bir yerlerde.

Fethiye - Sarıyarlar

Seyahatin ilk dalışının ilk dakikaları, Sarıyarlar dalış noktasında grup dibe inmiş dalış lideri dalışa devam etmeden son bir defa gruba bakıyor. Güzel bir dip yapısı ve büyük kayalar var. Maviliği seviyorum, insanda değişik bir dinginlik ve huzur hissi uyandırıyor. Sessiz ve huzur dolu bir ortamda mavide kaybolmak mümkün.

Balık Pazarı - Fethiye

İkinci fotoğraf ise aynı günün ikinci dalışı olan Akvaryum’dan. Etrafta yüzlerce balık var, melanur, sarpa, papaz, izmarit, karagöz hatta bir ara heyecanlı bir baraküda bile geçiyor kalabalığın içinden. Dakikalarca süren bir gösteri bu balıklar yemleri kapabilmek için seri hareketlerle bir oraya bir buraya geçip suyu gümüş bıçaklar gibi kesiyorlar.

Dalışa gitmemize çok az zaman kaldığı şu günlerde bu kareler biraz olsun sıcağı ve sevimsizliği unutturuyor bana.

Namaste,

Ara Güler itirafları

2010-08-18T08:24:00+00:00

Ara Güler 82 yaşına basmış. Gazetelerde Doğan Hızlan, Orhan Pamuk ve Yaşar Kemal ile birlikte doğum günü kutlamasına ilişkin fotoğraflar var.

Doğrusunu isterseniz bazen sinir olurum Ara Güler'e, hiç sevmem fotoğraf sanatı hakkındaki sözlerini ve foto muhabirliğini göklere yüceltmesini. Sürekli huysuz ihtiyar havasında olduğu için de sevmem. Sürekli aynı fotoğraflarının dergilerde, kitaplarda, gazetelerde yıllar yıllar boyunca karşıma çıkması da sinirlerimi geren bir diğer konu.

Ama Ara Güler'i severim bir yandan, asi ruhlu bir fotoğrafçı olduğu için, söylemlerinde belli bir tutarlılığı taşıdığı için severim, biraz da fotoğrafçılığın belge kısmına spot ışıklarını tuttuğu ve bizi düşünmeye sevkettiği için severim.

Bir de herkesin bilmediği ve günyüzüne çıkarmadığı ve içindeki sanat dozu aşırı olan çok iyi fotoğrafları olduğu için severim.

Ek:

2006 yılında görüşlerine çok değer verdiğim ve fotoğraflarına bayıldığım Murat Eren'in "Ara Güler'i sevmiyorum" başlıklı yazısına şöyle bir yorum yapmıştım:

Ara Güler ilginç bir kişilik, beğenmesem de kendi içinde tutarlı bir duruşu var:

“Sanat dediğin palavradır yalandır. Müziği de öyle, resmi de. bir de çok büyük bir yalan var. O da sinema. Her şey yeniden kurulur, aslıymış gibi oynanır. Fotoğraf yalan konuşmadığı için sanat değildir. Sadece gerçekteki bir parçanın zaptedilmesi, tarihe mal edilmesidir. Bu nedenle belgesel fotoğraf sanattan da mühimdir. Sanat olsun olmasın ne olacak? Evvela belge olmalı. Ben işin palavrasında yokum.” demiş. (28.09.1997, Cumhuriyet)

“Kendimi çok seviyorum. Ben şımarık bir piçim. Neden beğenmediğim yönüm olsun kızım.” (Sabah, 13 Temmuz 1997, Rana Doğruer’in “En beğenmediğiniz yönünüz nedir?” sorusuna yanıt.

WATERFALL

2010-08-12T21:26:00+00:00

Tayvan doğumlu Waterfall dergisi 2006 yılında ortaya çıktığında sadece internet üzerinde yayınlanan bir dergiydi. 2009 yılında basılı olarak da görünür oldu. Çünkü internet dergileri bir yere kadar güzel, ondan daha güzel olan fotoğrafların ve yazıların kağıda basılması.

Dergi yeni fotoğraf yaklaşımlarına açık, insan hayatının içinden gelen fotoğraflara ve fotoğraf yoluyla dünyayı, insanı keşfetmeye çalışan bir duruşa sahip.

http://gotothezoo.waterfallmagazine.com/

Can Yücel şiirindeki fotoğraflarla 'buluşmak üzre'

2010-08-12T20:21:00+00:00

Bugün 12 Ağustos, Can Baba'mızı kaybedeli 11 sene olmuş!

"Diyelim yağmura tutuldun bir gün
Bardaktan boşanırcasına yağıyor mübarek"

Can Yücel şiirlerinde görsel anlatım önemli, bir iki cümle ile hemen insanın zihninde tabakalar halinde fotoğraflar beliriyor.

"Öbür yanda güneş kendi keyfinde
Ne de olsa yaz yağmuru
Pırıl pırıl düşüyor damlalar"

Çekemediğim fotoğrafları düşündüm. Sene 1989, Suzan ile birlikte İstanbul, Harbiye Muhsin Ertuğrul Tiyatrosu önündeyiz, Bulutsuzluk Özlemi bir konser verecekti o gün, gençlik festivali gibi bir etkinlik vardı, işte o gün müydü ertesi gün müydü tam hatırlamıyorum, öylesine güzel bir yaz yağmuru yağdı ki, damlacıklar pırıl pırıl, adeta ağır çekimde gözlerimin önünden yavaşça geçerek, yorgun argın yere düşüyorlardı. O günleri unutmadım.

"Eteklerin uça uça bir koşudur kopardın
Dar attın kendini karşı evin sundurmasına
İşte o evin kapısında bulacaksın beni"

Sene 1990, bir gün öğle vakti, ama yaz değil, kış, karanlık bir havada okuldan çıktık. Çoğu arkadaş tedbirli, şemsiyeleri ile yürüyorlar. Ben ise her zaman olduğu gibi tedbirsizim, ıslanmaya başlamışken, dünya güzeli arkadaşım, şemsiyesini çıkardı ve koluma girerek beni sürüklemeye başladı. Kendimi birden Can Yücel'in şiirinde anlattığı ruh haline yakın buldum. O yağmurlu gün bitti, aradan tam 20 yıl geçti fakat o güzel arkadaşım halen yanımda. Hiç bırakmadık birbirimizi.

Öyleyse şiirin ve fotoğrafın yanımdayım ben de.

Çok yaşasın Can Yücel!

Küçük şeylerin kıymetini bilmek.

2010-08-11T11:52:21+00:00

Hayatta küçük şeylerin kımetini bilmek ne kadar önemliymiş. Her gün etrafımızda olup biten yüzlerce küçük mucizeyi görmeden yaşamaya öylesine kaptırıyoruz ki kendimizi küçük şeyler unutulup gidiyorlar arada. Ama aslında hayatı güzel kılan şeylerin başında o küçük şeyler var en umulmadık yerde gördüğünüz deniz tavşanı, iyi kötü bitirdiğim bir katanın sonundaki yame, beklenmedik bir anda telefon açan eski arkadaş bunlar ve daha bir sürü farkedilmedik küçük detay hayatı güzelleştiriyor. Hava hiç olmadığı kadar boğucu ve sıcak bu havada çalışıyor olmak da ayrıca zor tabii.

Yapılması gereken onca işin arasında kısa kısa bahsetmek gerekirse kitap matbaaya verildi beklemedeyiz bu iyi haber, son günlerdeki aksilikler canıma okuyorlar bu kötü haber, bütün dalış planlarım elimde patlıyor bu da çirkin (çikin) haber.

Flabellina affinis - Cyprus - 2007

Yukarıdaki fotoğraf 2007 senesinden kalma dalışa giden arkadaşlarımı kıskançlıkla izliyorum, çatlamadan veya 3. sayfa haberi olmadan bir an önce kendimi tuzlu suya atmak istiyorum. Ancak yapabildiğim tek şey haftasonu havuzda yeni aldığım TTL dönüştürücüyü denemek oldu.

Pool Session - Istanbul - 2010

Deneme başarılı oldu diyebilirim ama gerçek bir dalışın yerini tutmaktan fersah fersah uzak tabii bu işler. Bu arada 10-22mm aralığında bir geniş açı lens alma yönünde içinde oluşan vahşi dürtüleri de dizginlemem gerek sanırım. Durum bundan ibaret sevgili dostlar. Yine de küçük şeyleri unutmayın siz, onlar hayatı güzelleştirme potansiyeli en fazla olan şeyler.

Namaste,

Seslerden

2010-08-09T08:52:00+00:00

Sesi dinle. Gözünü kapatıp uzağa bak.
Küçük noktalı sekizliklere.

Yakını duy. Hafızandaki sesleri silme tuşuna bas.

Mekan ol. Rüzgar sallasın seni de.
Huzursuz ayaklarını da.

Yok ol. Olma. Git burdan. Uzağa git.
Uzak neresidir kimse bilmez.

Soyut portre ve müze meselesi

2010-08-07T15:25:00+00:00

Portre fotoğrafları müzesi olmalıydı.

Portre ustaları var, ışığı ince ince ayarlayıp stüdyoda ameliyat yapıyorlar.

Bir bakıyorsun, bütün engebeleri ve tepecikleriyle kocca bir yüz.

İnsan yüzü, büyük bir alan ve büyük bir mesafe.

Göz, kaş, dudak, burun, alın, çene üzerine yazılmış çok şiir ve deneme var.

Gergedan dergisinin ekiydi galiba, Yüz'ü konu edinmiş bir kitapçık hatırlıyorum.

Yüz: Sahra.

Yüz: İnşaat alanı.

Yüz: Aşk.

Yüz: Nefret.

Yüz: Renkli.

Yüz: Siyah beyaz.

Yüz: Hurufi.

Yüz: Bir dergi (The Face, 1990-2004, ruhuna bir fotoğraf).

'Güney Işıkları' saati

2010-08-07T05:19:00+00:00

Kimi siyah beyaz fotoğrafın insana usulca dokunduğu bir saat vardır. Eylül Aslan'ın 'Güney Işıkları' adını verdiğim fotoğrafı da böyle bir saatte karşıma çıktı. Güney Işıkları, Refik Halid'den bir alıntı yaparak söylersem "buğulana buğulana parlayan" bir fotoğraf. Grinin türlü tonlarıyla mücehhez olan Güney Işıkları'na baktığımda tıpkı büyülü kuzey ışıkları gibi gökyüzünün değişik bir ruh haline büründüğünü görüyorum ve bu ışıkla yıkanan adaya gitmek istiyorum.

Aslında Güney Işıkları'nda görülenlerin başka bir boyutta -paralel bir dünyada- olduğunu düşünmeden de edemiyorum (fazla Philip Pullman okumanın yan etkileri belki). Fotoğraf işte bu yüzden gerçek değil. Güney Işıkları da başka bir gezegende bulunan bir adanın fotoğrafı gibi duruyor ve şimdi burada hava öyle sıcak ve nemli ki o adaya gitmek istiyorum.

'Gitmek' bu fotoğrafın ilk aklıma gelen anahtar sözcüklerinden biri. Tarih boyunca yapılan ve günümüzde bütün hızıyla devam eden kötülükleri düşündükçe, paraya ve güce tapan, hiç olmayacak şeylere inanan insanları tanıdıkça ben de Güney Işıkları'na sığınmak istiyorum.

Güney Işıkları baktıkça iyileştiren bir ilaç, üstelik kalbe de akla da çok faydalı, denizin üzerindeki yansımaları, adanın her an batacakmış gibi duruşunu çok seviyorum, bu fotoğrafta hiç insan yok gibi görünüyor, biliyorum fotoğrafın arkasında insan var, adada yaşayanlar var, insan bu fotoğrafın her yerinde var, ama biz tam aradayız, arkamızda dev bir kütle, milyarlarca insan var, şehirlerin kasvetli havası var, önümüzde de bir ada, biz de tam aradayız, aslında Turgut Uyar'ın işaret ettiği gibiyiz: 'Bütün mümkünlerin kıyısında' demleniyoruz.

Güney Işıkları çini mürekkebine benziyor aynı zamanda -fotoğraflar böyledir işte, düşündükçe çoğalır- kağıdın üzerinde tatlı bir iz bırakır gibi, kafamın içinde kendince yol alıyor.

Güney Işıkları'na gitmek istiyorum.

________________________________________________
© Eylül Aslan, Fotoğrafçının izniyle.

Trent Parke

2010-08-06T17:50:29+00:00

Bu işe dört elle sarılmama sebep olan Magnumculardan biri olan Trent Parke için bir şeyler yazmak istiyorum. Ama sanırım yazdan sonra...